Mrs Dalloway (1925) Virginia Woolf

“Mrs. Dalloway said she would buy the flowers herself”. Zo start Mrs Dalloway van Virginia Woolf. Het is een junidag 1923 in London en Mrs Dalloway heeft die avond een feest gepland en ze besluit om zelf de bloemen voor het feest op te halen.

Het boek beschrijft speelt zich af op één enkele dag. Een willekeurige dag waarin we inzicht krijgen in de levens van verschillende personages. In de eerste plaats Mrs Dalloway, Clarissa, maar ook haar man, een aantal jeugdvrienden en toevallige passanten.

Wat het boek speciaal maakt is dat het de alledaagsheid en de uitdagingen die daarbij komen sterk weergeeft. Je loopt bijvoorbeeld in een park en ziet iemand op een bank zitten, pratend met een vrouw. Waarover hebben ze het? Dit beeld is iets wat we makkelijk kunnen herkennen. Het lijkt op een innerlijke gedachtenstroom zoals we die allemaal hebben. Blijkt dat de man op de bank Septimus Smith is die soldaat was tijdens WOI en duidelijk lijdt aan PTSS (Posttraumatische Stress-Stoornis). Iets wat op dat moment nog onbekend is.

Je zou kunnen zeggen dat Clarissa een vrouw is die gevangen is in haar tijd. Iedereen maakt keuzes in het leven en moet daar dan mee leven. Zo maakte zij de keuze op een bepaald in haar leven om te trouwen met de degelijke Richard Dalloway. Het had ook anders kunnen gaan door met een meer avontuurlijk type, zoals Peter Walsh, te trouwen. Hoe zou haar leven er dan uitgezien hebben? Waarom heb je bepaalde keuzes gemaakt en wat als je het anders had gedaan? Het ongeleefde leven.

Clarissa leeft het alledaagse leven van een welgestelde vrouw in Londen. Het is juist die alledaagsheid die Woolf zo naar waarde laat schatten. Elke dag doen we weer dezelfde. Het goed en zorgzaam uitvoeren van al die kleine dingen, maakt het leven juist waardevol.

Virginia Woolf verwerkt in het boek associaties en bespiegelingen onder het alledaagse oppervlak en wekt zo een grote geestelijke rijkdom op. Op een bepaald moment beschrijft ze hoe een wolk voor de zon schuift en hoe dit de gedachten van Clarissa beïnvloedt. Ik herken dat ook sterk. Een zonnige dag, alles schittert en plots schuift een wolk voor de zon. Het wordt wat donkerder, het voelt ook wat frisser. Een kleine wolk, genoeg om jouw kijk even bij te stellen. Leve de alledaagsheid!

Na Clarissa is het belangrijkste personage de getraumatiseerde veteraan uit de Eerste Wereldoorlog Septimus Smith. Waar Clarissa staat voor schoonheid en beschaving, staat Smith voor de waanzin van de oorlog. De tragedie van WO I trekt als een schaduw door het boek en steekt om de zoveel bladzijden de kop op. De tragedie wordt heel sterk afgezet tegenover de levenslust. Enerzijds de dood anderzijds het feest.

Een mooi symbool van leven en dood komt tot uiting in de verse bos bloemen die Clarissa zelf zal afhalen in het begin van het verhaal. Een boeket zit nog even vol kleur en geur om dan langzaam te sterven. Die sterfelijkheid maakt ze daarom niet minder mooi.

Wat dit boek zo interessant maakt is dat er niet één personage is waaruit alles verteld wordt, maar dat er heel makkelijk van perspectief en persoon gewisseld wordt. Soms zitten we in het hoofd van Clarissa, dan van haar echtgenoot Richard, dan in dat van een kennis of een passant. Dat maakt het verhaal zeer gelaagd en boeiend om te lezen.